Weganizm a zdrowie

W zagadnieniu zdrowej i zbilansowanej diety bardzo często przewija się pojęcie weganizmu, który stanowi nie tylko sposób na odżywianie, ale często również styl życia. Na czym polega weganizm i czy jest zdrowy dla organizmu?

Weganizm a wegetarianizm

Zadając sobie pytanie, co to jest weganizm, warto wspomnieć, że dla wielu osób jest to nie tylko sposób zdrowego odżywiania, ale także styl życia zgodny z etycznymi wartościami, które wyznają. Często jest mylony z wegetarianizmem, prawdopodobnie z powodu podobieństwa nazwy, jednak w rzeczywistości jest jego bardziej konserwatywną formą. Dieta wegańska opiera się na wykluczeniu z jadłospisu wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego – zarówno tych, które wymagają uboju zwierząt, jak i ich innego wykorzystania. Żywienie wegańskie opiera się na przyjmowaniu pokarmów z 5 grup żywieniowych:

  • warzyw,
  • owoców,
  • produktów zbożowych z pełnych ziaren,
  • roślin strączkowych,
  • nasion, pestek oraz orzechów.

W ten sposób dostarczana są niezbędne składniki odżywcze, które dotychczas były uzupełniane pokarmem odzwierzęcym, z zachowaniem równowagi pomiędzy poszczególnymi makroskładnikami. Na diecie wegańskiej rezygnuje się z mięsa, ryb, jajek, mleka i nabiału, bardzo często także z miodu. Styl życia obejmuje nie tylko zawartość talerza, ponieważ weganie starają się wyeliminować ze swojego życia wszystkie produkty, które mogły się przyczynić do skrzywdzenia zwierząt – kosmetyki, które są testowane na zwierzętach i zawierają mleko, miód, propolis czy jaja, futra i skóry czy też suplementy opierające się na wykorzystaniu składników odzwierzęcych, na przykład tran. Dieta wegańska to także często sposób na radzenie sobie z nietolerancjami pokarmowymi na produkty zwierzęce i nabiał. Weganizm w Polsce rozwija się bardzo prężnie, dzięki dostępności coraz szerszej gamy produktów, które stanowią zamienniki pokarmów odzwierzęcych. Dzięki temu dostarczanie składników odżywczych staje się łatwiejsze i z roku na rok przybywa wegan i wegetarian w naszym kraju.

Czym różni się weganizm od innych diet wege?

Sposobów na odżywianie jest wiele, a w celu usystematyzowania różnych rodzajów diet wykluczających produkty zwierzęce stworzono prosty podział i nazewnictwo, ułatwiające ich rozpoznanie. Wyróżniamy kilka rodzajów diet wege:

  • laktowegetariańską – wyłączenie z jadłospisu mięsa, ryb, jajek, dopuszczone produkty mleczne,
  • laktoowowegetariańską – rezygnacja z potraw mięsnych, dopuszczone produkty pochodzenia zwierzęcego takie jak nabiał, miód, jajka,
  • owowegetariańską – z produktów zwierzęcych dopuszczone są tylko jajka,
  • wegańską – całkowita rezygnacja z produktów odzwierzęcych,
  • witariańską – tylko świeże warzywa i owoce, rezygnacja z gotowanych potraw oraz napojów typu kawa, herbata,
  • fruktariańską – dopuszczone owoce, które spadną z drzewa i niewielkie ilości zielonych, liściastych warzyw.

W zależności od potrzeb możliwe jest tworzenie nowej, indywidualnej odmiany weganizmu, która uwzględnia osobiste preferencje i nietolerancje pokarmowe. Podstawowa zasada jest jednak zawsze zachowana – następuje całkowita rezygnacja z pokarmów, które pochodzą od zwierząt. W przypadku witarianizmu i fruktarianizmu, będącymi odmianami weganizmu, zasady są jeszcze bardziej restrykcyjne.

Weganizm – restrykcyjna dieta czy zdrowy styl życia?

Od wielu lat wiadomo, że podstawą zdrowej diety jest odpowiednia dawka owoców i warzyw. Co w przypadku, gdy nasz jadłospis opiera się tylko na składnikach pochodzenia roślinnego? Zadając sobie pytanie, czy weganizm jest zdrowy, warto zacząć od tego, czym powinna charakteryzować się każda zdrowa dieta. Specjaliści z dziedziny dietetyki uważają, że może być ona zdrową alternatywą, w każdym etapie życia, jednak kluczowe jest rozsądne przygotowywanie posiłków i dbanie o to, aby zbilansowana dieta dostarczała organizmowi wszystkich potrzebnych składników. Największy problem osób chcących przejść na weganizm to ryzyko wystąpienia niedoborów – witaminy B12, której jest najwięcej w nabiale i mięsie, witaminy D, wapnia lub kwasów omega-3, którym można zapobiec, odpowiednio dobierając pokarmy i zamienniki produktów pochodzenia zwierzęcego. Wykluczenie, często pełnych antybiotyków i konserwantów, produktów mięsnych, najczęściej przynosi korzystne skutki dla organizmu, a zwiększenie dawki nieprzetworzonej żywności w diecie zawsze jest na plus. Z tego względu warto, aby nawet osoby niebędące weganami włączyły do swojej diety wegańskie posiłki, spożywane od czasu do czasu, które urozmaicą jadłospis.

Zdrowy i bezpieczny weganizm – opinie lekarzy na temat niedoborów

Decydując się na zmianę sposobu żywienia, należy pamiętać o tym, aby robić to stopniowo. Jeśli chcesz przejść na weganizm i zastanawiasz się, jak zacząć, odpowiedź brzmi „powoli”. Każda nagła zmiana w naszym organizmie wywiera na niego negatywny wpływ, podobnie będzie z wprowadzeniem restrykcyjnych zasad w kwestii przyjmowanych pokarmów i nagła zmiana nawyków. Decydując się na dietę wegańską, należy skupić uwagę na bardzo dokładnym zbilansowaniu mikro- i makroskładników oraz zapewnieniu wystarczających dawek witamin. Niedobór witaminy B12 może być leczony za pomocą aptecznych suplementów, które będą równie w przydatne w przypadku witaminy D, której ilość w organizmie zwiększymy poprzez częstą ekspozycję na słońce w okresie jesieni i zimy. Źródłem wapnia będą rośliny strączkowe, figi, sezam oraz orzechy, warto pić także mleko sojowe. Wielu aktywnych sportowo wegan zastanawia się, czy rośliny pozwolą równie szybko zbudować masę mięśniową. Wprowadzając do diety większe ilości soi, grochu, fasoli oraz innych strączków, a także orzechów i nasion, dostarczymy odpowiednią dawkę białka, który stanowi najważniejszy budulec mięśni.

Praktykowana dieta to bardzo indywidualna sprawa – powinna być dopasowana do naszych potrzeb, stylu życia, ale także ideologii. Dobrze zbilansowane i przemyślane posiłki w myśl diety wegańskiej nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia i mogą przynieść wiele korzyści.

Weganizm a zdrowie
4.5 (90%) 4 głosów

Dodaj komentarz

  Subskrybuj  
Powiadom o
POLECAMY:
Nasz rozpędzony świat przyzwyczaił nas do drogi na skróty. Sklepowe lodówki kuszą kiełkami gotowymi do spożycia. Zapakowane w plastikowe pudełeczka czekają na półkach. Wszystko jest…